İçeriğe geç

Türkiye Okuma Haritası

Türkiye’de kitabevleri yok oluyor naraları çığ gibi büyüyor. Etrafımıza baktığımızda zaten kırtasiyeye dönüşen kitapçıları rahatlıkla görebiliriz, tabi hala kapanmadıysa. Bunun suçunu bazen alışveriş merkezlerindeki gösterişli ya da bol seçenekli kitabevlerine atıyoruz. Haklılık payı var mı derseniz evet var. Ama bir taraftan da herkes çağa, jenerasyona uygun ve onların ihtiyaçları doğrultusunda ticaretini yapıyor. Mesela, günümüzde hala sokakta oynayan çocuklar olsaydı, o devasa alışveriş merkezlerinde kitabevleri hiç açılmazdı belki de. Tabi buna  bir de iktisadi açıdan bakarsak ortada bir arz-talep meselesi var. Reklamı yapılan ya da popüler yazarların kitaplarının daha çok sattığı bir dönemde ve yine Yayıncılar Birliğinin verilerine göre 2016’da 51 binden fazla yeni kitabın çıktığı, bu da demek oluyor ki ayda ortalama 4 binden fazla yeni kitabın piyasaya sürüldüğü bu dönemde, ne okur hangi kitabı okuyacağını bilir, ne de kitabevi sahibi hangi kitabı 4-5 metrekarelik dükkanında ki rafına koyabilir. Ve birçok okur kitaplarını artık fiziki değil sanal ortamdan satın alıyor. Bu su götürmez bir gerçek.

Sektördeki bu ayakta kalma savaşı devam ederken e-ticaret siteleri çoktan yol aldılar bile. Hatta yol almak demek az kalabilir çünkü Amazon.com yaklaşık bir yıl önce teslimatı ilk kez drone ile gerçekleştirdi.(Video süresi 2.05 sn) 

 

Bu konuya bir de iyi tarafından bakmak gerekirse evet iyi tarafları var. Mesela çağımızın hatta geleceğimizin nimetlerinden olan veriler kolaylıkla tutulabiliyor, kullanılabiliyor -sahadan bu konuyla ilgili veriler toplamak çok zordu eskiden- ve bizler de bu nimetlerden yararlanacak olursak (meraklısına ve ilgilisine tabi) aşağıdaki iki büyük e-ticaret sitesinin verilerini sizinle paylaşmak, özetlemek isterim. 

Not:Verilerinden yararlandığım İdefix.com ve Kitapyurdu.com bence sektöründe ve alanında önemli/ciddi verilere hakim olan firmaların başında yer alır.

 2018’in gelmesiyle birlikte artık kitaplarla ilgili 2017’ye dair bazı güncel ve son veriler toparlanmaya başladı diyebiliriz. Özellikle de yukarıda belirttiği kaynaklara göre. Her e-ticaret sitesinin kendi veri tabanı ve istatistiği var ama bu verilere bakarken şunu unutmamak gerekir diye düşünüyorum. Her sitenin müşteri kitlesi az da olsa farklılık gösterebiliyor ve bunu iki istatistikte de görebiliyoruz. Ama sonuç olarak ortalama bir fikir edinmek adına bize çok sağlam ipuçları veriyor.

 

Öncelikle sektördeki büyük e-ticaret sitelerinden biri olan idefix.com bir harita paylaştı. Türkiye Ne Okuyor? Bu veriler son 6 ay gelen siparişler baz alınarak güncelleniyor ve ortalama veriler diyebiliriz. Haritaya göre en çok kitap okuyan/satın alan şehir Ankara. İkinci sıra İstanbul ve üçüncü sırayı ise Eskişehir alıyor. 

Ayrıca haritaya göre en çok okunan yazarlar arasında Stefan Zweig, Zülfü Livaneli, Yuval Noah Harari, Sabahattin Ali, Yaşar Kemal ve Jules Verne var. Yani klasikler daha ağırlıklı.

Sektörün bir diğer lider adreslerinden olan Kitapyurdu.com‘da 2017 ye dair bir inografik çalışma yayınladı. Kitapyurdu.com verilerine göre de ilk üç şu şekilde diyebiliriz: İstanbul, Ankara ve İzmir. Yine bu verilerine göre erkekler daha çok alışveriş yapıyor ve 24-34 yaş gurubu listenin başında. Tam da teknoloji dünyasının içine doğanlar dersek doğru bir tespit olur diye düşünüyorum.

Bunlardan başka farklı bilgileri de görebiliyoruz. Mesela üyelerin isimleriyle ilgili olarak en çok kullanılan isimlerin Merve, Elif, Ahmet, Murat ve Esra olduğu paylaşılmış. Türkiye’deki aile kültürümüzü düşündüğümde bu arkadaşların çoğu bence üyelik isimlerini tam girmemiş olabilirler. Çünkü bu dönemlere denk gelen çoğu arkadaşımızın Nur, Su, Can, Han uzantılı yada dede nine yadigarı ikinci çift isimleri eminim nüfuz çüzdanlarında var. Bu arada benim ki tek isim. Bunlara ek olarak da en çok okunan yazarlar arasında Stefan Zweig, Hatica Kübra Tongar, Zülfü Livaneli, Sabahhattin Ali, George Orwell var. Görüldüğü gibi yine klasikler kendini ispatlıyor.

Kısaca özetlemeye çalıştığım bu okuma haritası bize okumak ve teknoloji ilişkini tekrardan gösteriyor. Daha önceki bir yazımda da paylaştığım gibi bir de elektronik kitap meselesi var. Yani hem satın alırken hem de okurken teknolojiyi kağıttan, basılı materyalden uzak tutamıyoruz maalesef. Farklı yaş gruplarının okumaya devam ettiğini yine bu haritalarda görebildiğimiz gibi hala okur oranlarının batıda yoğunlaşması; üzerinde durulması, dikkat çekilmesi gereken bir konu. Günümüzde de hala kültürel, siyasi, sosyo-ekonomik veya eğitim gibi bazı sorunların da doğuda yoğunlaşması buradan çıkarılabilecek tesadüften öte bir sonuç diyebiliriz. 

Okuma oranlarımızın ülkemizin dört bir yanında artması dileğiyle.

Başka bir yazıda görüşmek üzere.

 

Tarih:Tüm Yazılar

2 Yorum

  1. Yaşar Yaşar

    Ağzına sağlık kardeşim. Akıcı, anlaşılır bir dilde deneme türüne benzer güzel bir yazı olmuş.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.